Co wpływa na amortyzację uderzeń w nawierzchni z piasku, żwiru płukanego, zrębków drewnianych i kory?

Zdolność piasku, żwiru płukanego, zrębków drewnianych i kory do amortyzowania uderzeń wynika z luźnego ułożenia ziaren lub cząstek oraz pustek między nimi, a nie z konstrukcji płyty. Podczas użytkowania wpływają na nią uziarnienie, kształt ziaren, udział frakcji drobnych, grubość warstwy, podłoże, wilgoć i temperatura.

Uziarnienie i czystość określa tabela rodzajów podłoża w PN-EN 1176-1. Wymienia ona piasek o uziarnieniu od 0,2 do 2 mm, żwir od 2 do 8 mm, zrębki drewniane od 5 do 30 mm oraz rozdrobnioną korę drzew iglastych od 20 do 80 mm. Piasek musi być płukany, a żwir obły i płukany. Zrębki muszą być wolne od wyrobów drewnopochodnych, kory i liści. Nie dopuszcza się frakcji pylastych ani ilastych. Frakcje drobne ze ścierania, ziemia i grys do posypywania wypełniają puste przestrzenie. Ziarna klinują się wtedy, a amortyzacja uderzeń znacznie się zmniejsza.

Kolejnym czynnikiem jest grubość warstwy. Przy maksymalnej wysokości swobodnego upadku do 2 m wbudowuje się warstwę 30 cm, a przy wysokości do 3 m warstwę 40 cm. W urządzeniach zabawowych nie dopuszcza się wysokości przekraczającej 3 m. W warstwach 30 i 40 cm zawarto po 10 cm zapasu ponad minimalną grubość wynoszącą odpowiednio 20 i 30 cm. Zapas uwzględnia wygrzebywanie i przemieszczanie nawierzchni sypkiej podczas zabawy. Mimo to w miejscach upadku powstają zagłębienia dokładnie tam, gdzie potrzebna jest pełna grubość warstwy. Oznaczenie na obrzeżu pozwala kontrolować wymagany poziom wypełnienia.

Znaczenie mają również podłoże i warunki atmosferyczne. Bez przepuszczalnej podbudowy nawierzchnia sypka podmaka od spodu. Bez warstwy separacyjnej miesza się z gruntem i przerastają ją korzenie. Mokry piasek zagęszcza się i słabiej amortyzuje uderzenia. Podczas długotrwałych opadów kora staje się mazista, najszybciej się rozkłada i traci objętość. Zamarznięta warstwa sypka przestaje amortyzować, dlatego urządzenie zabawowe trzeba wyłączyć z użytkowania. Nie wolno stosować grysu do posypywania ani soli drogowej. Piasku, żwiru, zrębków i kory nie należy ze sobą mieszać, ponieważ zmniejsza to amortyzację.

Grubość warstwy kontroluje się w miejscach upadku i uzupełnia do poziomu oznaczonego na obrzeżu. Nawierzchnię należy spulchniać i równomiernie rozprowadzać. Usuwa się z niej liście, szkło, odchody zwierzęce i rozłożoną korę, a zanieczyszczony piasek oczyszcza lub wymienia. Potwierdzenie właściwości nawierzchni sypkiej nie zależy od badania według PN-EN 1177, lecz od rodzaju podłoża, uziarnienia i wbudowanej grubości warstwy. Zachowuje ważność tylko wtedy, gdy parametry te pozostają zgodne z wymaganiami. Według PN-EN 1176-7 prowadzi się rutynową kontrolę wzrokową, kontrolę funkcjonalną co 1 do 3 miesięcy oraz coroczną kontrolę podstawową wykonywaną przez osobę kompetentną.